Επιτυχής η πρώτη δοκιμή νέου εμβολίου για την ελονοσία

3:18 π.μ.

•

Ygeia

Ανοίγει ο δρόμος για ένα νέο αποτελεσματικό εμβόλιο κατά της ελονοσίας.

Η πρώτη κλινική δοκιμή σε δέκα υγιείς ανθρώπους εθελοντές ενός εμβολίου επόμενης γενιάς, το οποίο χρησιμοποιεί γενετικά τροποποιημένα παράσιτα φορείς της ελονοσίας, έδειξε ότι το εμβόλιο είναι ασφαλές, καλά ανεκτό και ενεργοποιεί τη σωστή αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος.

Έως σήμερα, το πιο προχωρημένο υπό ανάπτυξη εμβόλιο περιέχει τμήματα του παρασίτου και παρέχει μερική μόνο προστασία. Το νέο εμβόλιο περιέχει κάτι πιο τολμηρό: ολόκληρα παράσιτα που όμως έχουν καταστεί ακίνδυνα μέσω μετάλλαξης.

Οι ερευνητές του Κέντρου Ερευνών Λοιμωδών Νόσων (CIDR) και του Αντικαρκινικού Κέντρου Ερευνών Fred Hutchinson των ΗΠΑ, με επικεφαλής τον Σεμπάστιαν Μικολάϊτσακ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο αμερικανικό ιατρικό περιοδικό «Science Translational Medicine», χαρακτήρισαν τα αποτελέσματα της δοκιμής τους «μεγάλης σημασίας ορόσημο για την ανάπτυξη ενός εμβολίου κατά της ελονοσίας».

Η νόσος προκαλείται από παρασιτικά πρωτόζωα (πλασμώδια) που μεταφέρονται στους ανθρώπους μέσω του τσιμπήματος κουνουπιών, μολύνοντας αρχικά το ήπαρ και μετά το αίμα. Πάνω από 214 εκατομμύρια νέα περιστατικά ελονοσίας καταγράφονται παγκοσμίως κάθε χρόνο, ενώ οι θάνατοι φθάνουν τις 584.000 ετησίως. Σχεδόν ο μισός πληθυσμός της Γης ζει ακόμη με τον κίνδυνο να αρρωστήσει από ελονοσία

Παρόλο που τα διάφορα μέτρα (κουνουπιέρες εμποτισμένες με εντομοκτόνο, φάρμακα κ.α.) αντιμετωπίζουν σε ένα βαθμό το πρόβλημα, είναι γενικά αποδεκτό από τους επιστήμονες ότι χρειάζεται ένα αποτελεσματικό εμβόλιο για να εξαλειφθεί η ελονοσία πλήρως.

Το υπό ανάπτυξη νέο εμβόλιο GAP3KO χρησιμοποιεί ακέραια παράσιτα της ελονοσίας, τα οποία έχουν εξασθενήσει χάρη στην αφαίρεση από το DNA τους τριών συγκεκριμένων γονιδίων, τα οποία τους βοηθούν να μολύνουν τους ανθρώπους. Τα μεταλλαγμένα παράσιτα που εισάγονται στον οργανισμό με το εμβόλιο, αδυνατούν πλέον να πολλαπλασιασθούν στο ήπαρ, αλλά παραμένουν ζωντανά και έτσι «πυροδοτούν» την κατάλληλη ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος. Με αυτό τον τρόπο «χτίζεται» η άμυνα ενός ανθρώπου έναντι μελλοντικών λοιμώξεων από τα κανονικά παράσιτα της ελονοσίας.

Η αρχική κλινική δοκιμή (φάσης 1) έδειξε ότι ακόμη και μια μόνο δόση του εμβολίου επιφέρει μια ισχυρή ανοσολογική αντίδραση. Κανείς από τους δέκα εθελοντές δεν εμφάνισε συμπτώματα ελονοσίας, ούτε ίχνη λοίμωξης στο αίμα του.

Επιπλέον, τα αντισώματα που παρήγαγε ο ανθρώπινος οργανισμός, εισήχθησαν σε ποντίκια και τα προστάτευσαν από την ελονοσία. Θα χρειασθούν πάντως περαιτέρω δοκιμές για να επιβεβαιωθεί η αποτελεσματικότητα του εμβολίου στους ανθρώπους.

READ MORE

Σεξ, Έρωτας ή Χρήμα;

2:56 π.μ.

•

Ygeia

Αντίθετα από ό,τι θέλουμε να πιστεύουμε, η ασφάλεια και όχι η... καψούρα μας οδηγεί στο να επιλέξουμε το ταίρι μας. Κι αυτό δεν οφείλεται στην οικονομική κρίση, αλλά  συνέβαινε ανέκαθεν.

Μπορεί, λοιπόν, να «βγάζουμε τα μάτια μας» ζώντας στιγμές πάθους με άτομα που έχουμε ερωτευθεί, αδιαφορώντας για την ηλικία, το πορτοφόλι τους και τις συνήθειές τους, αλλά όταν πρόκειται για γάμο και συγκατοίκηση, ο κλήρος πέφτει σε όποιον μας κάνει να νιώθουμε ασφάλεια.

Έρευνα του Ανδρολογικού Ινστιτούτου σε 5.000 ζευγάρια, τη χρονική περίοδο 2011-2016, ηλικίας από 25 έως 65 ετών, αντιπροσωπευτικού κοινωνικού δείγματος, έδειξε του λόγου το αληθές.

Οι βασικές ερωτήσεις ήταν πόσο σημαντικός είναι ο έρωτας, το σεξ και η οικονομική ασφάλεια στην επιλογή του ερωτικού συντρόφου.

Μόνο το 18% (δύο στους δέκα) θεωρεί σημαντική παράμετρο στη σχέση τον έρωτα. Άρα, να μην αναρωτιόμαστε γιατί στα εν οίκω μας τα πράγματα δεν πάνε καλά.

Οι σχέσεις ασφαλείας με ενταφιασμένη την επιθυμία και την τρέλα του έρωτα δεν είναι η σωστή συνταγή για σεξουαλική ζωή.

O έρωτας αργότερα στα χρόνια του πολιτισμού και η κοινωνική οργάνωση ήταν οι τρεις πυλώνες επιβίωσης, με βάση την εξελικτική θεωρία του Δαρβίνου, και όχι τη μυθολογική αλήθεια της θεϊκής φύσης του ανθρώπου.

Ο ανταγωνισμός των ιδίων φύλων, άνδρες με άνδρες και γυναίκες με γυναίκες, για την προσέγγιση του άλλου φύλου, είναι ο ένας βασικός μηχανισμός επιβίωσης. Ενώ ο δεύτερος σημαντικός για την εξέλιξη είναι με ποιους συντρόφους θα ταιριάξουμε για συντροφιά και αναπαραγωγή.

Στον πρώτο μηχανισμό, που είναι πιο πρωτόγονος, τα ένστικτα είναι κυρίαρχα. Δείτε τα αρσενικά ζώα, αλλά και ανθρώπους, πόσο εχθρικά είναι στη μάχη για την κυριαρχία.

Θυμός, καυγάδες αλλά και φόνοι παλιότερα ήταν οι τρόποι επιβολής του ισχυρότερου απέναντι στον ασθενέστερο. Οι μονομαχίες των ιπποτών, οι μαγκιές στο δρόμο σήμερα, η βία γενικά για την κυριάρχηση, που μεταφράζεται από την απλή αψιμαχία δύο ανδρών σε ένα μπαρ, μέχρι τη θεωρία του ζωτικού χώρου των εθνών κρατών... Πόλεμοι, εχθρότητες, εξοπλισμοί, θυσίες στον βωμό της κυριαρχίας είτε του ατομικού είτε του συλλογικού φάσματος, για επιβίωση πάντα, ενάντια σε ένα διαφορετικό αλλά πάντα εχθρικό κόσμο.

Ο δεύτερος μηχανισμός επιβίωσης ήταν η επιλογή του συντρόφου για αναπαραγωγή, άρα και επιβίωση της ομάδας. Σε αυτόν τον δεύτερο μηχανισμό η στρατηγική, άρα η κοινωνική δεξιότητα και ευφυΐα, ήταν πιο χρήσιμα όπλα.

Το άρρεν αλλά και το θήλυ δεν ονομάζουν την επιθυμία τους με το όνομά της, αλλά με διφορούμενες κουβέντες και υπονοούμενα, όπως πάμε για καφέ ή ποτό, που συνήθως υπονοεί και σεξουαλική επιθυμία, η οποία δεν ονομάζεται, όμως.

Το τέλος του ρομαντισμού

Η κοινωνική εμπειρία δείχνει πως οι άνθρωποι, ενώ γνωρίζουν, εξακολουθούν να ξαφνιάζονται και να σχολιάζουν γιατί οι μεγάλοι άνδρες προτιμούν νέες γυναίκες, αλλά και το ανάποδο, οι μικροί άνδρες πιο ώριμες γυναίκες.

Παραφράζοντας τη γνωστή ρήση «it is the economy stupid» («είναι η οικονομία και η επιβίωση ανόητε») θα μπορούσε περιφραστικά να εξηγηθεί γιατί υπάρχει αυτή η ανάρμοστη, λογικά, επιλογή αταίριαστων ηλικιακά και βιολογικά ανθρώπων.

Η επιλογή επιβίωσης και ασφαλούς συντρόφου ήταν πάντα ένστικτο θηλυκό, άρα κυρίαρχο, που εμείς, όμως, μεταφράζαμε λάθος, λόγω της ανδρικής κυριαρχίας σε κοινωνικό αλλά όχι βιολογικό επίπεδο.

Δηλαδή, η γυναίκα επέλεγε εδώ και εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια τον ασφαλή σύντροφο και πατέρα των παιδιών της και όχι ο άνδρας, όπως περιγράφεται στα στερεότυπα των σχέσεων σήμερα, όπου ο άνδρας φαίνεται να έχει την επιλογή, ενώ στην ουσία έχει, ήδη, επιλεγεί από το θήλυ.

Επομένως, η φαινομενικά ανάρμοστη επιλογή μεγάλου ανδρός και μικρής γυναίκας δεν είναι μια πρόσφατη ιστορία, αλλά πολύ παλιά, που έχει περάσει στα γονίδιά μας.

Η διαφορά ηλικίας

Οι ανθρωπολογικές μελέτες αλλά και οι μύθοι, όπως και η ιστορία, επιβεβαιώνουν πως ο άνδρας, ωριμάζοντας, γινόταν πιο ασφαλής σύντροφος για μια νέα γυναίκα.

Αυτό σήμερα επιβεβαιώνεται γιατί στο οικονομικό σύστημα οι μεγάλοι άνδρες σε ηλικία εξασφαλίζουν ένα πιο σταθερό εισόδημα και μια ασφάλεια επιβίωσης, που μοιάζει να είναι επιλογή των νέων γυναικών, για μια ζωή χωρίς προβλήματα.

Ο κανόνας είναι άρα αυτό που φαίνεται σήμερα αταίριαστο, στην κοινωνία αποδεκτό, μεν, αλλά με πολλές αρνητικές εκφάνσεις. Ο γέρος που αγόρασε τη φρεσκάδα δεν είναι παρά μια αρχαία συνήθεια που γονιδιακά επιβίωσε και όχι μόνο.

Σε μια πρόσφατη μελέτη 37 εθνών με 10.000 χιλιάδες ερωτηθέντες επιβεβαιώνεται πως η κυρίαρχη επιλογή των νέων γυναικών είναι πάντα ο μεγαλύτερος άνδρας και όχι ο συνομήλικός της.

Άνδρες που ρωτήθηκαν για τη διαφορά ηλικίας που θα ήθελαν να έχουν με τις συντρόφους τους, στη μεγάλη πλειοψηφία απάντησαν ότι ήθελαν γυναίκες δέκα χρόνια μικρότερες, ενώ θα ανέχονταν γυναίκα μεγαλύτερή τους κατά 4 χρόνια.

Συμπερασματικά, αυτό που φαίνεται ως άδικο ή ως πολιτικά μη ορθό για τον κουτσομπόλη Homo Sapiens, η μεγάλη διαφορά ηλικίας στα ζευγάρια, είναι φυσική επιλογή επιβίωσης και όχι ένα βίτσιο ή ένα καπρίτσιο της άπληστης φύσης μας.

Γράφει ο:

Δρ Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης

Χειρουργός Ουρολόγος - Ανδρολόγος

Πρόεδρος του Ανδρολογικού Ινστιτούτου

www.andrologia.gr

READ MORE

Εμμηνόπαυση πριν από τα 40: Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί;

1:58 π.μ.

•

Ygeia

Με πλήρη επιτυχία, με τη βοήθεια της κατάλληλης ορμονικής θεραπείας, αντιμετωπίζεται, πλέον, η πρόωρη εμμηνόπαυση, που πλήττει εκατομμύρια γυναίκες ηλικίας 30-40 χρόνων σε όλο τον κόσμο.

Υπολογίζεται ότι μία γυναίκα στις 250 στις ηλικίες κάτω των 30 ετών και μία στις 100 σε ηλικία κάτω των 40 ετών εμφανίζουν πρόωρη εμμηνόπαυση, η οποία οφείλεται στην πρώιμη ωοθηκική ανεπάρκεια, κατά την οποία εξαντλούνται ή υπολειτουργούν τα ωοθυλάκια,ακόμα και από την εφηβεία.

Σε φυσιολογικές συνθήκες, η ωοθηκική ανεπάρκεια εμφανίζεται στην εμμηνόπαυση,όταν έχουν απομείνει λιγοστά ωάρια και ωοθυλάκια στις ωοθήκες.

Η απώλεια των ωοθυλακίων, που παράγουν υψηλά επίπεδα οιστρογόνων και προγεστερόνης κατά τον έμμηνο κύκλο, έχει ως συνέπεια να ελαττώνονται ραγδαία τα επίπεδα των οιστρογόνων και έτσι η γυναίκα να εκδηλώνει συμπτώματα όπως εξάψεις, διαταραχές ύπνου, ξηρότητα κόλπου και πόνο κατά την σεξουαλική επαφή (δυσπαρευνία). Αυτάφυσιολογικά αρχίζουν να αναπτύσσονται μετά τα 45-50 έτη. Στην περίπτωση της πρώιμης ωοθηκικής ανεπάρκειας, όμως, τέτοιου είδους συμπτώματα και, κυρίως, η αμμηνόρροια, εκδηλώνονται σε έφηβα κορίτσια ή σε 20άρες ή 30άρες γυναίκες, δηλαδή πολύ νωρίς για να έχει μπει η γυναίκα στην κλιμακτήριο.

Αν και από τις νεαρές γυναίκες με αμηνόρροια μόνο το 2-10% θα διαγνωστούν τελικά με πρώιμη ωοθηκική ανεπάρκεια, η έγκαιρη διάγνωση της διαταραχής είναι εξαιρετικά σημαντική, γιατί δίχως θεραπεία συνοδεύεται από υψηλό κίνδυνο επιπλοκών, όπως η οστεοπόρωση και η καρδιαγγειακή νόσος. Επιπρόσθετα, σε αρκετές περιπτώσεις σχετίζεται με ορισμένα νοσήματα, τα οποία πρέπει διαγνωστούν και να αντιμετωπιστούν εγκαίρως.

Σύμφωνα με το Αμερικανικό Κολλέγιο Μαιευτήρων & Γυναικολόγων (ACOG), η εξάντληση ή δυσλειτουργία των ωοθυλακίων, που οδηγεί στην ωοθηκική ανεπάρκεια, μπορεί να οφείλεται σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες κυρίως του χρωμοσώματος Χ (όπως η λεγόμενη γοναδική δυσγενεσία με ή χωρίς σύνδρομο Turner, και το σύνδρομο του εύθραυστου Χ), να είναι απόρροια χημειοθεραπείας ή ακτινοθεραπείας για καρκίνο και να σχετίζεται με πολλαπλές ενδοκρινικές παθήσεις (π.χ. υποπαραθυρεοειδισμό και υποαδρεναλισμό). Λιγότερο συχνά είναι επακόλουθο διηθητικών ή λοιμωδών νόσων (π.χ. παρωτίτιδα) ή ακόμα και εγχειρήσεων στην πυελική χώρα. Στο 4% των περιπτώσεων υπάρχουν ενδείξεις ότι πρόκειται για αυτοάνοσο νόσημα, αλλά στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων (έως και στο 80-90%) η αιτιολογία της είναι άγνωστη και έτσι χαρακτηρίζεται ως ιδιοπαθής.

Διάγνωση

Το πρώτο βήμα για τη διάγνωση είναι να αποκλειστεί το ενδεχόμενο εγκυμοσύνης και στη συνέχεια να ληφθεί το ατομικό και οικογενειακό ιατρικό ιστορικό και να υποβληθεί το κορίτσι σε μερικές εξετάσεις.

Το ACOG τονίζει ότι, για να διαγνωστεί ένα κορίτσι ή νεαρή γυναίκα με πρώιμη ωοθηκική ανεπάρκεια, πρέπει να έχει ακανόνιστο έμμηνο κύκλο για τουλάχιστον τρεις συνεχείς μήνες (δίχως να έχει προηγηθεί λήψη αντισυλληπτικών ή να πάσχει από σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών), καθώς και να είναι διαταραγμένα τα επίπεδα ορισμένων ορμονών στο αίμα της (πολύ υψηλή FSH και χαμηλή οιστραδιόλη) σε δύο ξεχωριστές αιματολογικές εξετάσεις, που πρέπει να γίνονται με απόσταση τουλάχιστον τεσσάρων εβδομάδων η μία από την άλλη.

Μία γυναίκα ηλικίας κάτω των 40 ετών με αμηνόρροια επί 3 ή περισσότερους μήνες, η οποία έχει FSH σε εμμηνοπαυσιακά επίπεδα, δηλαδή πάνω από 30-40 mlU/mL ανάλογα με το εργαστήριο, πληροί τα διαγνωστικά κριτήρια της πρώιμης ωοθηκικής ανεπάρκειας. Η γυναίκα αυτή μπορεί να έχει και οιστραδιόλη κάτω από 50 pg/ml, γεγονός που υποδηλώνει απουσία ωοθυλακίων ή μη λειτουργικά ωοθυλάκια, αλλά τα επίπεδα της FSH θεωρούνται τα πιο καθοριστικά.

Τη διάγνωση διευκολύνει πολύ η αιματολογική εξέταση ΑΜΗ, που αναδεικνύει το πρόβλημα της μειωμένης ωοθηκικής εφεδρείας πολύ νωρίτερα από την κλινική της εμφάνιση, ειδικά σε συνδυασμό με το γυναικολογικό υπερηχογράφημα ωοθηκών και τον κλασικό ορμονολογικό έλεγχο της 2ης-4ης ημέρας της περιόδου.

Στο πλαίσιο της διερεύνησης, ο ειδικός ιατρός αποκλείει, επίσης, το ενδεχόμενο να πάσχει η ασθενής από άλλες παθήσεις που διαταράσσουν τον έμμηνο κύκλο, όπως οι διαταραχές του θυρεοειδούς και τα αυξημένα επίπεδα προλακτίνης στο αίμα, και λαμβάνει λεπτομερές οικογενειακό ιστορικό, γιατί τα κορίτσια με συγγενή πρώτου βαθμού με πρώιμη εμμηνόπαυση διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο πρώιμης ωοθηκικής ανεπάρκειας.

Πολύ σημαντικό είναι, επίσης, το ατομικό ιστορικό,αφού μπορεί να εμπλέκονται αυτοάνοσα νοσήματα, προηγούμενες εγχειρήσεις, χημειοθεραπείες ή ακτινοθεραπείες.

Όταν οριστικοποιηθεί η διάγνωση, η γυναίκα θα υποβληθεί σε πρόσθετες εξετάσεις, όπως έλεγχο καρυότυπου (για ανίχνευση χρωμοσωμικών ανωμαλιών) και επινεφριδικών αντισωμάτων και διακολπικό υπερηχογράφημα, ειδικά αν η ασθενής επιθυμεί να αποκτήσει στο μέλλον παιδιά διότι μερικά συνυπάρχοντα προβλήματα (π.χ. επινεφριδική ανεπάρκεια) μπορεί να απειλήσουν την έγκυο και το μωρό της.

Θεραπεία

Η θεραπεία της πρώιμης ωοθηκικής ανεπάρκειας γίνεται πάντοτε με ιδιαίτερη ευαισθησία στις σωματικές και συναισθηματικές ανάγκες των νεαρών ασθενών, ειδικά όταν είναι έφηβες οι οποίες ούτως ή άλλως βρίσκονται σε ηλικία των έντονων αναπτυξιακών αλλαγών, οι οποίες επηρεάζουν σημαντικά και τον ψυχισμό τους.

Η κύρια θεραπεία είναι η ορμονική, αφού πρέπει να αντικατασταθούν οι ορμόνες που φυσιολογικά θα παρήγαγαν οι ωοθήκες έως την εμμηνόπαυση. Στόχος της ορμονοθεραπείας δεν είναι μόνο να καταπραϋνθούν τα συμπτώματα, αλλά να υποστηριχθεί η οστική, η καρδιαγγειακή και η σεξουαλική υγεία της ασθενούς. Οι ορμόνες χορηγούνται σε διάφορα σχήματα, συνήθως μακροχρόνια και είναι ασφαλείς.

Η γυναίκα πρέπει, επίσης, να προσέχει τη διατροφή, το επίπεδο της φυσικής δραστηριότητας και γενικά τον τρόπο ζωής της (π.χ. πρέπει να αποφεύγει το κάπνισμα) για να προστατευθεί ακόμα περισσότερο από τις επιπλοκές της κατάστασής της, ιδιαίτερα από την πρόωρη οστεοπόρωση και την καρδιοπάθεια.

Όσον αφορά στη γονιμότητα, αυτή μπορεί να διατηρηθεί ακόμα κι αν η γυναίκα διαθέτει λίγα μόνο λειτουργικά ωοθυλάκια. Όντως, τα υπάρχοντα στοιχεία δείχνουν ότι, παρά τη διάγνωση της πρώιμης ωοθηκικής ανεπάρκειας, ποσοστό έως και 10% των ασθενών επιτυγχάνει φυσική εγκυμοσύνη, ακόμα και χρόνια μετά τη διάγνωση. Ωστόσο, οι περισσότερες δύσκολα θα μείνουν έγκυες με δικά τους ωάρια και έτσι συνήθως υποβάλλονται σε εξωσωματική με δανεικά ωάρια.

Το πιο σημαντικό, όμως, είναι να γίνει εγκαίρως η διάγνωση, γι' αυτό όλες οι γυναίκες με παράγοντες κινδύνου, όπως γνωστή αυτοανοσία (π.χ. ρευματοειδή αρθρίτιδα, συστηματικό ερυθηματώδη λύκο, νόσο Crohn, ελκώδη κολίτιδα, λεύκη, ψωρίαση, θυρεοειδίτιδα Hashimoto κ.λπ.), οικογενειακό ιστορικό πρόωρης εμμηνόπαυσης ή ατομικό ιστορικό χημειοθεραπείας, ακτινοθεραπείας ή εγχείρησης για αφαίρεση κύστης ενδομητρίωσης, να υποβάλλονται σε ορμονολογικο έλεγχο νωρίς και τακτικά. Τέλος θα πρέπει να τους προτείνεται η λύση της κατάψυξης ωαρίων, ακόμα και πριν από την ηλικία των 35 ετών.

Γράφει ο:

Δρ. Ιωάννης Π. Βασιλόπουλος

Μαιευτήρας-Χειρουργός Γυναικολόγος

MD, MSc,

Ειδικός στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή και ιδρυτικό μέλος του Institute of Life-ΙΑΣΩ

www.gynecologie.gr

READ MORE